ارومیه ام خاک امیرخان لبزرین فرزند کاوه آهنگر 

بر قلعه دمدم،چکاچاک شمشیر و خیانت زهرآگین و خاک گورستان 

جنگ خان کردان با اهریمن پرستان

ارومیه ام به یاد آید ،کردستانم به یاد

شیخ عبیدالله نهری در مصاف

قرآنهای ممهور والی خاین تبریز

در مهمانی جوانمردانه شان جعفر اقا به یاد اید و سوارانی از نژاد پارت

و از تبارشان فرزند دیگر کاوه آهنگر،سمکوی شکاک

عشایر قهرمان و ارشد بیباک

در عصیان آرارات،در جنگ با خونخواران سرزمین گرگستان، کردستانم به یاد آید

نیرنگی به عمق تاریخ در چهره دیوان

و  زخمشان برسینه جگرگوشه ارومیه همیشه کردستان

 ۸۷.۵.۷      شوان ارومی

انتخابات مجلس هشتم شورای اسلامی در راه است ویقینا بار دیگر عده ای با لباس کردی و دادن شعارهایی با مضمون عدالت اجتماعی و رشد و توسعه مناطق مظلوم کردنشین در صحنه رقابتهای انتخاباتی حاضر خواهند شد،طبق معمول گروههایی انتخابات را بایکوت کرده و البته تعدادی از قشرهای مختلف مردم با انگیزه های متفاوت در انتخابات شرکت کرده و کسانی هم به مجلس راه خواهند یافت.تعدادی از دوستان شرکت در انتخابات را برای انتخاب نمایندگان کرد توصیه می کنند و البته داشتن نماینده کرد بهتر از نداشتن نماینده کرد است .مخصوصا در ارومیه که دوستان معتقدند وجود نماینده کرد مانند دوره های اخیر اثبات وجود کردهاست.     شرکت و عدم شرکت در انتخابات بستگی به عقاید هر شخص دارد،اما مطمئنا انتخابات در این خطه مدتهاست که حساسیت پیشین خود را از دست داده و بی توجهی به این پدیده در چهره کردستان موج می زند.بدون تردید موفقیت نمایندگان راستین و شفیق کرد و انسان پرستانی همچون مرحوم مهندس ادب ، مرحوم اورهان دوغان، لیلا زانا و رنسانس اقتصادی وسیاسی کردستان ایران جز در انتخاباتی آزاد ، دموکراتیک و با نظارت ناظران بیطرف بین المللی امکان پذیر نخواهد بود.

اما گویا این آقایان حافظه تاریخی خویش را از دست داده وحوادث ایام پیشین را فراموش کرده اند.سراسر تاریخ ملت قهرمان کرد شاهد این حقیقت است که ملت ما همیشه پوزه ظالم را بر  خاکستر مالیده و تخت ضحاکان ماردوش را به تابوتشان بدل نموده است.وجب به وجب خاک این دیار از خون قهرمانان کرد آبیاری شده و مشت اهنین کرد دندانهای اهریمنان متجاوز را خرد کرده است. ملت قهرمان ما امروز نیز چاره ای جز مقاومت در برابر فاشیسم و نابود کردن آن ندارد.ملت کرد، ظلم و استیلای مغول بر خاک کردستان را بر نخواهد تابید و کاوه های آهنگر  با جتر وجهنم دره های جهنمی قلب پان ترکان ماردوش را تکه تکه خواهند کرد.

کورمانج  د ده وله تا  دنی  دا

ئه و  روم و  عه جه م ب وان حصارن

کورمانج  تنی د چار که نارن

گویا کو ل سه رحه دان حه دیدن

هه ر تایفه سه ده کی  سه دیدن

هه ر یه ک ته ره فان قه بیلی کورمانج

بو تیری قه  زایی کرنه ئامانج

خانی ژکه مالی بی که مالی

مه یدانی که مال دیت خالی

یه عنی نه ب قابلی و فه قیری

به لکو ب ته عه سوبا عه شیری

دا خه لق نه بیژیتن کو ئه کراد

بی مه عریفه تن بی ئه سل و بونیاد

کورمانج نه پر دبی  که مالن

به لکو  د سفیل و بی مه جالن

-سلاو                   =                  سلام

-تو چوانی (چتویی)؟   =           چطوری  ؟

-باشم سپاس            =            خوبم ،تشکر

-حال ته چتویه، تو چ دکه ی؟  =  حالت چطور است،؟ چه کار می کنی؟

باشم، زور سپاس          =           خوبم ، خیلی ممنون

خاترا ته   دخوازم                    =            خداحافظ  ( دوستت دارم)

کلمات واسمها:

ئاخ                                          =خاک

ئه ز                                         =       من                     

تو                                            =تو

ئه وی (awi)                            =او(مذکر)

ئه و ی(awe)                          =او(مونث)

ئه م                                        =ما

هون                                       =شما

ئه وان                                    =آنان

ئاگر                                        =آتش

ئه رد                                      =زمین

ئه سمان                                =آسمان

ئه وین                                   =عشق

ئاشکه را                               =آشکار

ئول                                       =مذهب

ئیرش                                   =حمله

ئه وه                                    =این

به ر (که ور)                          = سنگ

باران                                    =باران

برا                                        =برادر

باب                                       =پدر

دایک                                    =مادر

خوشک                                =خواهر

مام                                      =عمو

خال                                     =دایی

مه ت                                  =عمه

خاله ت                               =خاله

کور                                     =پسر

کچ                                     =دختر

وه لات                                =سرزمین

خوین                                 =خون

زمان                                  =زبان

چاو                                   =چشم

ده ست                             =دست

پی                                   =پا

بوهار                                =بهار

هاوین                              =تابستان

پاییز                                 =پاییز

زستان                             =زمستان

چیا                                  =کوه

روبار ( چه م)                   =رود

کانی                                =چشمه

چه ک                              =تفنگ - اسلحه

ری(re)                            =راه

روژ                                   =روز - آفتاب

شه و                               =شب

ستیر                                =ستاره

هه یو                               =ماه

 کردی کورمانجی زبان کردهای شمال ، غرب،وبخش عمده ای از کردهای جنوب کردستان است.در کردستان ایران مردم کرد ماکو ،ارومیه ، سلماس ،خوی و کردهای خراسان با این گویش زیبا صحبت می کنند.متون کورمانجی اکثر با رسم الخط لاتین نوشته می شود که در اینجا به خاطر آشنایی برادران کلهر وسورانم در کردستان ایران ودوستان فارسی زبان آن را با رسم الخط عربی نوشته ام. البته رسم الخط عربی ظرفیت زبان کردی را به طور کامل ندارد ودر اواخر متون سورانی نیز با رسم الخط لاتین نگارش می شود.کردی کرمانجی در حدود یک قرن است که در زیر ممنوعیتهای غیر انسانی رژیم ترکیه وسوریه قرار گرفته و جالب اینکه با تمام فشارها به حیات خویش به عنوان زبان ملت کرد ادامه داده است.شاعران بزرگی مانند خانی(پدر زبان کردی) ،ملای جزیری، علی حریری، فقیه طیران،ماموستا جگر خوین، سیدا تیرژ و... به این گویش اصیل کردی شعر سروده اند.این گویش نیز مانند تمام گویشهای  کردی ( سورانی - کلهری -زازایی -لکی - لری) از زیباترین و پر متکلمترین  زبانهای شاخه هندواروپایی است.

هرکس که خاک خویش را بفروشد کرد ومسلمان نیست...

هرکس که خیانت ورزد کرد و مسلمان نیست...

هرکس که کردستان را فراموش کند کرد ومسلمان نیست...

هر کس که عشیره گرا ،خرافی وکهنه پرست باشد کرد ومسلمان نیست...

اجداد مان درس بزرگی به ما آموختند وآن

هیچ کس نمی تواند در خانه ما به ما زور بگوید  ارومیه وموکریان از مام میهن جداشدنی نیست

زنده باد  ارومیه 

زنده باد کردستان

انچه مسلم است درزمان صفویه دست کردها از قدرت  کوتاه شد و سیاست سرکوب واخراج کردها به شدت اجرا گردید.شاهان صفویه به علت مقاومت کردها در برابر سیاست خلع مذهب سیاسی همواره به آنها بدبین بودند . با شکست شاه اسماعیل در جنگ چالدران بخش عظیمی از کردستان به اشغال عثمانی درآمد واین اشغال هم اکنون نیز از جانب وارثان عثمانی (ترکیه- عراق-سوریه) ادامه دارد.درزمان حکومت شاه عباس یکی از سرداران دلیر کرد به نام (خان لبزرین) با ایجاد قلعه ای به نام دمدم بر علیه مزدوران وآلت دست شدگان شاه عباس در ارومیه دست یه شورش زد. اگرچه شورش دمدم طی جنگ های خونین ومسموم کردن مبارزان کرد درهم شکسته شد ولی قلعه دمدم وامیر دلیر آن برای کردهای ارومیه به سمبل مبارزه والگوی مقاومت تبدیل شدند.ماجرای  قلعه دمدم بیانگراصالت وهویت تاریخی کردهای ارومیه است حماسه دمدم به تفصیل در منابع فولکلوریک کردی بیان شده است .امروز نیز بازماندگان طوایف انقلابی دمدم در ارومیه زندگی می کنند وبقایای قلعه در  دره قاسملو واقع بر کوهی به نام چیای خان باقی مانده است.شورش دمدم مایه نگرانی بیش از پیش حکام صفوی و افشاری بود لذا نادرشاه افشار هزاران خانواده کرد را در راستای اجرای سیاست تصفیه  از ولایت موکریان اخراج وبه خراسان وسایر نقاط دوردست ایران تبعید نمود.متعاقب آن طوایف ترک افشار را در محل زندگی آنان سکنی داد.امروزه نیز سیاست های ترکیزاسیون در ارومیه  حریان دارد.

 در زمان حکومت پهلوی والی مزدور تبریز با طرح نقشه ای ناجوانمردانه و ممهور کردن  قرآن جعفر اقای شکاک را به شهادت رساند.وبا قیام حونخواهانه اسماعیل اغا سمکو شهر ارومیه به کانون مبارزه با مزدوران پهلوی تبدیل گردید.این انقلاب به سایر شهرهای کردستان نیز سرایت نمود.قیام خونخواهی جعفر اقا به داعیه ای برای استقلال کردستان بدل گردید وزیر سایه مبارزان صدیق کرد ،ارومیه وسایر شهرهای کردستان مدتها توسط نیروهای کرد اداره می شد.عاقبت سمکو نیز مانند برادرش جعفر اقا فریب عوامل و مزدوران رژیم را خورد و با شهادت مارشیمون جنبش آزادی خواهان دو ملت برادر کرد وآشوری درهم شکست .سمکو هم طی یک نقشه ناحوانمردانه در اشنویه شهید شد. با شهادت سمکو واستقرار حکومت مرکزی بار دیگر ارومیه وسایر نقاط کردستان به اشغال رژیم درامد.مهمترین دلیل شکست سمکوفریب خوردن وی از شعارهای دروغین دینگرایانه دشمن بود.کردهای ارومیه در جمهوری مهاباد وحوادث پس از آن نیز به نحو شایسته ای هویت اصیل وکردستانی ارومیه را اثبات نمودند. وبا پیوستن به جمهوری وهواداری از آن نشان دادند که زندگی وتاریخ ارومیه به هیچ وجه از سایر نقاط کردستان جدا نیست.تاریخ ایران شیر مردانی چون سمکو و قاسملو را کمتر به یاد دارد.

کردها هم اکنون نیز بیش از نیمی از جمعیت ارومیه را تشکیل میدهند وبه نحو شایسته ای از عهده حراست از فرهنگ وهویت خویش بر آمده اند.مذهب آنان اسلام وپیرو  تسنن شافعی است.کردهای ارومیه دارای منابع فولکلور بسیار غنی وآداب،رسوم ترانه ها، وزندگی توام با متانت خاص حود میباشند.زبان آنان کردی کرمانجی است.مناطق غرب ارومیه شامل مرگور-ترگور-وبخش سیلوانا -سومای برادوست- عموما کرد هستند وبخش های باراندوز(قاسملیا)-نازلیا و...غالبا کرد می باشند.علاوه بر این کردها در تمامی نقاط شهر ارومیه وحتی روستاهای شرقی ترین قسمت ارومیه(نزدیک دریاچه)  به صورت پراکنده زندگی می کنند. به علت حوادث انقلاب وجنگ کردستان مناطق کردنشین ارومیه مانند تمام مناطق کردستان محروم ومظلوم واقع شده و  سیستم اداری و امنیتی شهر توسط ترکها اداره می شود ،فشار سیاسی وخفقان مطلق بر منطقه حاکم است . شهر ارومیه تبلور مظلومیت تاریخی کردهاست اما تعصب و التهاب شدید ملیتی کردهای ارومیه در برابر روند ایزوله نمودن کرد باعث حفظ هویت  واصالت آنها شده است.

هنوز هم فریادهای سمکو در کوهستان های ارومیه به گوش می رسد. واهمه ارشو خواب را از چشم دشمنان می ربایدوبر روی خرابه های (کلادمدم) صدای چکاچاک شمشیر خان می آید...

هرکس بترسد از ما نیست...

شه ری مه ژبو ناموسی یه ژبونا خاکا مه یه

ئه م تینه کوشتن چ جاران ژشایی عه جه مان راناینه رایی

ئه زب ده شتا دیله مانی داکه تم وی دیانه

به ژناسماییل اغا گول وشتل وهه م ریحانه

ئیرو ل ده شتا دیله مانی شه ره ک دانی دگه ل شاهی عه جه مانه

خودی شاهدی بابی خوسرو ل دنیایی گه له ک هه نه

ل ده شتا دیله مانی توپی دستینه دکشینه ب هه سپانه

اسماعیل اقا سمکو با صدای بلند فریاد میزند ای قوم وملت بجنگید و بکوشید

مبارزه ما برای ناموس وشرافت وخاک ماست

حتی اگر کشته شویم باز دربرابرشاه ایران تسلیم نخواهیم شد

امروز بر دشت دیله مان(سلماس ارومیه)  قدم نهادم(ودیدم)

قامت اسماعیل اقا همچون نهال و گل و ریحان است

امروز بر دشت دیلمان با شاه عجم(ایران) جنگی برافروخته است

به خدا سوگند سمکو درجهان شاهدان زیادی دارد

که با دست خالی توپ را ازعجم به غنیمت  گرفت وبا اسب کشید

کودکان آنان بیشتر آنان از تحصیل محروم گشته وچاره ای جز روی آوردن به مشاغل کاذب وکارگری ندارند.با احداث این سد که میبایست مایه آبادانی هر چه بیشتر منطقه بود محرومیت و مظلومیت بیش از پیش سایه تاریک خودرابرسر منطقه مظلوم سیلوانا کشیده است.سدی که حتی جوانان منطقه حق کارگری کردن را نیز درآن نداشتند.

امروز مردم بلاتکلیف منطقه گوش مسوولین باوجدانی را می طلبند که فریاد عدالت خواهانه انان را بشنود.ولی آیا چنین کسی پیدا خواهدشد؟ زمین هایی که سالهای سال مردم انها را با آه وخون خویش آبیاری کرده اند امروز توسط اداره منابع طبیعی  یکی پس از دیگری به نام مرتع وبه کام سرمایه داران غیربومی منطقه تصرف میشود.زمین های با ارزشیکه می توانند پتانسیل های بزرگی برای گردشگری واقتصاد منطقه کردنشین غرب ارومیه باشند.

انچه در فوق آمد گوشه ای از درد ورنج مردم آواره بوداما چاره چیست؟؟؟

مردم باید با تشکیل صفوف متحد وانتخاب نمایندگانی شایسته تقاضای حقوق ازدست رفته خویش را بنمایند.مردم روستاهای دیگر منطقه مرگور ودشت باید به مردم این روستاها کمک کنندوبامقاومت از زمین های توقیف شده دفاع نمایند.نمایندگان کرد ارومیه که با رای همین مردم امروز بر کرسی مجلس تکیه زده اند باید به داد آنها برسند وبا متوقف نمودن روند اشغال وتوقیف مزارع به مردم روستا جهت تقویت اقتصادی کمک کنند.اداره آبیاری ،استانداری، اداره منابع طبیعیوهمه مسوولین منطقه بایدبدانند که با بی توجهی و تعدی  که به حقوق این مردم نمودند خویش را در نزد وجدان بیدار بشریت شرمسار ساخته وخشم وکینه مردم را بر خویش خریدند........

وبلایای روزگار اورا از پای درنخواهد آورد

ما فرزندان رنگ سرخ انقلابیم

بنگرید بیرق  ما خونین است

ما فرزندان مادها  وکیخسرویم

بنگرید گذشته مان خونین است

ما فرزندان کاوه آهنگریم

تنها وطن است دین وآیین مان

جوان کرد امروز همچو  شیر برپای خواسته است

برای میهن خویش جانفداست

کس نگوید کرد مرده است کرد زنده است

زنده است وهرگز نخواهد افتاد بیرق ما...

متاسفانه جریان هویت خواهی آذربایجان از بدو تولد به خوی دگر ستیزی آلوده گشته ،و آنچه مسلم است مردم آذربایجان با بحران شدیدهویتی روبرو است و کسانی که  قصددارند زندگی مسالمت امیز دو خلق کردواذری را مخدوش نمایند کردوکردستان را دشمنان اذزبایجان مینامند ودر این راه از هیچ کوششی فروگذار نمی کنند. اذری ها رابر علیه کردها می شورانند واهل سنت وجماعت را مورد اهانت و دشنام قرار می دهند.مهاباد این قلب تپنده کردستان را جزوی از خاک باکو وکرمانشاه وکرکوک را قسمتی از اذربایجان بزرگ می دانند. روزی نیست که نشریاتی که خود را اذری دانسته وحامی حقوق اذربایجان قلمداد میکنند بر علیه کردها قلم فرسایی ننمایند.کسانی که حتی کردها راندیده اند ومعلومات انها از حد یک عامی تجاوز نمی کند....

ما چه می گوییم؟؟؟؟؟؟؟

ملت کرد با سابقه درخشان وتاریخ خونبار هیچ ملت دیگری را دشمن خود ندانسته وهر دستی را که به قصد یاری به سوی او دراز شده باشد به گرمی می فشارند.  کردها وجود هیچ ملتی را مساوی نابودی خویش ندانسته واز طریق انکاردیگران به اثبات خود نمی پردازند.یونانی ها روس ها ارمنی ها فارس ها و... را رقبای تنفسی خود نمی دانند وهیچ گاه درطول تاریخ الت دست دیگران نشده اند. چرا مطالبات به حق ملت کرد باید به دستاویزی برای  دشمنی اذری ها تبدیل گردد وتحقق انها مایه نابودی انها شود.؟؟؟

بدون شک کردها صدها سال است که هویت اصیل خویش را درک کرده و برای دفاع از ان چه رنجها که ندیده اند.......

اگر چه امروز کردها در اذربایجان غربی مورد تبعیض ،ظلم و محرومیت اشکار هستند ولی با این همه باز به اقتضای فرهنگ عالی وتمدن اصیل خویش اذری ها را مسول نمی دانند. اعمال فشار اقتصادی ومحرومیت بر مناطق کردنشین ارومیه،اجرای سیاستهای انکار وامحای فرهنگی ،تبعیض ، همه وهمه باعث ایزوله شدن و خودباختگی کردها نشده ونخواهد شد. بدون شک صاحبان این اب وخاک کسانی هستند که به خاطر ان خون داده اند ازجان ومال وفرزند گذشته اند،فرهنگ خویش را پاس داشته وبه فرهنگ ملتهای دیگر نیز احترام گذاشته اند.در طول تاریخ خونبار کردها همیشه ان که از بین رفته ظالم بوده وان که بر جای مانده ملت کرد...

و این همه انتظاری است که از صاحبان کهن ترین تمدن های بشریت می رود....

وه کو کرماشان وطاق بوستان...

وه کو پاوه وسنه ولورستان...

وه کو شاهو وئاگری وسیپان ئه ی دالامپه ر ستارا من...

وه کو مهاباد ووه کو ئامه د..

بیژه

توبانگ بکه ...هاوار...هاوار...

وه کو شورشا سمکو...

وه کو هاوارا ئه رشو...

وهکو نالینا شه هیدین کوردستان...

ئه وجار تو هاوار بکه...